ضرورت
ايجاد شرايط و امكاناتي كه رشد و پرورش خلاقيتها و ارتقاي دانايي و توانايي دانشآموزان را به تناسب استعدادها و علايق آنان فراهم نمايد يكي از اهداف اساسي آموزش و پرورش است، تحقق اين هدف باتوجه به تنوع علايق و تفاوت توانمنديهاي دانشآموزان و نيز كثرت جمعيت دانشآموزي كشور مستلزم دسترسي به ظرفيتهاي مناسبي از امكانات و منابع است، لكن محدوديتهاي موجود عمدتاً انجام برنامههاي اساسي و مبتني بر گستره استعدادها و تفاوتهاي فردي دانشآموزان را با مشكل مواجه مينمايد، بهگونهاي كه در عمل، رويكرد برنامهها به پوشش عمومي دانشآموزان معطوف ميگردد، بدين جهت برنامهريزان، مديران و مجريان برنامههاي آموزش و پرورش در تعامل با دانشآموزان با نيازهايي از آنان مواجه ميشوند كه امكانات موجود قادر به تأمين آنها نيست، لذا ايجاد زمينههايي علاوهبر شرايط موجود براي افراد علاقمند و مستعدي كه با روحيه تحقيق و پژوهش در تعميق و توسيع آموختههاي خود اهتمام دارند امري ضروري به نظر ميرسد تأسيس پژوهشسراهاي دانشآموزي
به عنوان يكي از راهكارها، براي تأمين هدف فوق در نظر گرفته شده است
ماده 1: تعريف
پژوهشسراي دانشآموزي مركزي است كه به منظور گسترش فرهنگ تحقيق و پژوهش در بين دانشآموزان و هدايت استعدادها و رشد خلاقيت هاي آنان ب
ا فراهمنمودن امكانات و تجهيزات لازم تأسيس ميشود
ماده 2: اهداف
اشاعه فرهنگ پژوهش و تحقيق فردي و گروهي در بين دانشآموزان
رشد و توسعه بنيه علمي و پژوهشي دانشآموزان و ايجاد زمينه براي بروز خلاقيتهاي آنان
تشويق و ترغيب دانشآموزان به تلفيق دانش نظري و فعاليتهاي عملي و كاربردي
هدايت و راهنمايي دانشآموزان در جهت علايق و استعدادهايشان
فراهم نمودن امكان دستيابي دانشآموزان به يافتههاي جديد علمي و پژوهشي داخل و خارج كشور
ايجاد زمينه مشاركت دانشآموزان مستعد در انجام پژوهشهاي ملي و منطقهاي
ماده 3: سياستگذاري ها، برنامهريزيهاي كلان و نظارت و ارزشيابي در سطح كشور توسط معاونت آموزش وپرورش نظري و مهارتي وزارت انجام ميپذيرد
ماده 4: اركان و تشكيلات:
الف: شوراي برنامهريزي استان
ب: كميته برنامهريزي منطقه
ج: رئيس مركز
د: واحد آموزش
و: واحد پژوهش
هـ: واحد پشتيباني
ماده 5: تركيب اعضاء و وظايف شوراي برنامهريزي استان
الف: اعضاء شوراي برنامهريزي عبارتنداز:
- رئيس سازمان آموزش و پرورش (رئيس شورا)
- معاون آموزش و پرورش نظري و مهارتي (دبير)
- معاون پشتيباني
- هماهنگكننده گروههاي آموزشي استان
- يكي از رؤساي پژوهشسراهاي داير در استان به انتخاب رئيس سازمان
- يك نفر صاحبنظر در امور پژوهشي به انتخاب معاون آموزش و پرورش نظري و مهارتي
ب: وظايف شوراي برنامهريزي استان عبارتنداز:
برنامهريزي براي تحقق اهداف تعيين شده پژوهشسراها
تصويب برنامه سالانه پيشنهادي كميته برنامه ريزي منطقه
تعيين راهكارهاي مناسب براي برقراري ارتباط با مراكز علمي، پژوهشي و نيز مؤسسات حقوقي
نظارت و ارزشيابي از عملكرد پژوهسرا
تعيين منابع مالي و تصويب بودجه سالانه
تشكيل جلسات حداقل يك بار در ماه
تبصره: تصميمهاي متخذه با رأي اكثريت اعضاء معتبر است
ماده 6: تركيب اعضاء و وظايف كميته برنامهريزي منطقه
الف: اعضاي كميته برنامهريزي منطقه عبارتنداز:
- رئيس اداره آموزش و پرورش منطقه (رئيس كميته)
- معاون آموزشي منطقه
- معاون پشتيباني
- مسؤول واحد آموزش
- مسؤول واحد پژوهش
- مسؤول واحد پشتيباني
- يك نفر از دبيران صاحبنظر در امور پژوهشي (ترجيحاً در رشتههاي علوم پايه) به انتخاب معاون آموزشي
- نماينده دانشآموزان پژوهشگر به انتخاب اعضاي پژوهشسراي دانشآموزان
ب: وظايف كميته برنامه ريزي منطقه
تدوين برنامه سالانه و پيشنهاد به شوراي برنامهريزي براي تصويب
برنامهريزي به منظور جذب دانشآموزان مستعد به پژوهشسرا و تقويت روحيه همكاري و مشاركت دانشآموزان
برنامهريزي براي جلب همكاري دبيران مجرب
برنامهريزي براي ارتباط با مؤسسات علمي وپژوهشي
برنامهريزي براي تشكيل همايشهاي علمي، برگزاري جشنوارهها و انتشار مقالات علمي
تدوين برنامههاي اجرايي در خصوص مصوبات شوراي برنامهريزي
تبصره: تصميمهاي شوراي برنامهريزي با اكثريت آراء معتبر است
ماده 7: وظايف پژوهشسرا
برنامهريزي براي ايجاد زمينههاي بروز خلاقيت و نوآوري دانشآموزان
برنامهريزي براي تقويت روحيه همكاري و مشاركت دانشآموزان در انجام فعاليتهاي علمي و پژوهشي
برگزاري كنفرانسها و همايشها و جشنوارههاي علمي
ايجاد بانك اطلاعاتي موردنياز دانشآموزان
ايجاد كارگاهها و آزمايشگاهها و كتابخانه موردنياز براي انجام پژوهشهاي دانشآموزي
حمايت از دانشآموزان پژوهشگر و نظارت و هدايت طرحهاي تحقيقاتي آنان
ايجاد زمينه برقراري ارتباط پژوهشگران دانشآموز با ساير نهادها و مؤسسات علمي وپژوهشي و آموزشي
تشكيل انجمنهاي علمي دانشآموزي
بكارگيري دبيران و اساتيد مجرب براي آموزش و راهنمايي طرحهاي پژوهشي دانشآموزان
استفاده از نظرات و پيشنهادهاي صاحبنظران امر تعليم و تربيت
برنامهريزي جهت اجراي سياستهاي مصوب شوراي برنامهريزي و كميته برنامهريزي پژوهشسرا
برگزاري مسابقات علمي – پژوهشي و آزمايشگاهي
تشكيل نمايشگاههايي از دست ساختهها و نتايج پژوهشي دانشآموزان
فراهم نمودن زمينههاي مشاركت دانشآموزان پژوهشگر در پژوهشهاي ملي و منطقهاي
برقراري ارتباط با مديران واحدهاي آموزشي براي شناساندن فعاليتهاي پژوهشسرا و جلب نظر دبيران به اهميت تحقيق و پژوهش در فرآيند ياددهي يادگيري ونيز تشويق دانشآموزان به مطالعه و تحقيق
مشاركت در مجامع علمي و پژوهشي
ارائه گزارشهاي مرحلهاي به شوراي برنامهريزي
تأمين منابع مالي موردنياز
ماده 8: نحوه اداره پژوهشسرا
رئيس پژوهشسرا كه با پيشنهاد معاون آموزش و پرورش نظري و مهارتي و ابلاغ رئيس اداره منصوب ميگردد، مسئوليت اداره پژوهشسرا را بعهده دارد وي براي حسن اداره اين مركز از بين اعضاي گروههاي آموزشي افراد علاقمند واجد شرايط را به عنوان مسئولين واحدهاي آموزش، پژوهش و پشتيباني به تناسب حجم فعاليت مركز در اختيار خواهدگرفت
ماده 9: واجدين شرايط عضويت در پژوهشسرا
دانشآموزان دوره متوسطه نظري، فني و حرفهاي، كاردانش، و نيز دانشآموزان دوره پيشدانشگاهي بشرح زير ميتوانند از امكانات پژوهشسرا استفاده نمايند
الف: دانشآموزاني كه به تشخيص شوراي دبيران واحد آموزشي از توانايي، استعداد و علاقه كافي به مطالعه و تحقيق برخوردار باشند
ب: دانشآموزاني كه در مسابقات علمي، فرهنگي و هنري، تحقيقاتي و آزمايشگاهي موفق به رتبه در هر يك از مراحل اجرايي شدهاند
ج: دانشآموزان واجد شرايط شركت در مراحل جشنواره خوارزمي و المپيادها
د: دانشآموزاني كه در هر پايه و رشته تحصيلي حايز رتبههاي اول تا پنجم در سطح مدارس باشند
هـ: دانشآموزان دورة راهنمائي كه علاقمندي قابل توجهي به فعاليتهاي پژوهشي داشته باشند با تصويب و معرفي شوراي معلمان ميتوانند به عضويت پذيرفته شوند
ماده 10: شرايط و نحوه تأسيس
اختصاص ساختمان مناسب بطوريكه فضاهاي لازم جهت دايرنمودن آزمايشگاهها و كارگاه رايانه، كتابخانه، سالن مطالعه و همايش در آن موجود باشد.
تجهيز آزمايشگاه، كارگاه و كتابخانه و وسايل سمعي و بصري موردنياز
تأمين نيروي انساني واحدشرايط براي اداره مركز
پيشنهاد تأسيس از سوي منطقه آموزش و پرورش به سازمان آموزش و پرورش استان
انجام بررسيهاي لازم پيرامون پيشنهاد تأسيس از سوي معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي استان و صدور مجوز درصورت تأييد از سوي سازمان آموزش و پرورش استان
ماده 11: نظارت و ارزشيابي
نظارت مستمر بر فعاليتهاي پژوهشسرا توسط معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي منطقه اعمال خواهدشد
در سطح استان نظارت بر حسن انجام فعاليتهاي پژوهشسراها و ارزشيابي از عملكرد آنها براساس معيارهايي كه از سوي معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي اعلام ميگردد بعهده معاونت آموزش و پرورش نظري ومهارتي استان خواهدبود
سازمان آموزش و پرورش استان گزارشهاي مربوط به نظارت و ارزشيابي عملكرد و نيز فهرست فعاليتهاي پژوهشي انجام شده را در پايان هر سال تحصيلي به معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي وزارت ارائه خواهدداد
ماده 12: منابع مالي
هزينههاي موردنياز پژوهشسراها از منابع زير تأمين ميشود
اعتبارات تخصيصي از سوي شوراهاي آموزش و پرورش استانها و مناطق
مؤسسات محلي از قبيل شهرداريها، مراكز علمي و پژوهشي و بنگاههاي اقتصادي
كمكهاي مردمي
ماده 13:
شيوهنامه اجرايي اين اساسنامه توسط معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي تهيه و ابلاغ خواهدشد
ماده 14:
اين اساسنامه در 14 ماده تدوين و از تاريخ ابلاغ قابل اجراست./الف 6/11
مرتضي حاجي
وزير آموزش و پرورش